diff --git a/core/utils/te/__init__.py b/core/utils/te/__init__.py
index df197ff..6b23d36 100644
--- a/core/utils/te/__init__.py
+++ b/core/utils/te/__init__.py
@@ -62,7 +62,7 @@ class NewTableEngine:
         if self.return_query:
             query = await self.exe()
             return query
-        if self.input.e:
+        if self.input.e and self.input.e.ot:
             query = await self.exe()
             return query
         rows, count = await self.exe()
diff --git a/core/utils/te/engines/Mongo.py b/core/utils/te/engines/Mongo.py
index 3dfcea2..9d4fd3e 100644
--- a/core/utils/te/engines/Mongo.py
+++ b/core/utils/te/engines/Mongo.py
@@ -16,6 +16,7 @@ from celery import shared_task
 
 from .AbstractEngine import AbstractEngineClass
 from ..utils.Models import FilterItem, FilterScope, OutPutType
+from ..utils.excel_value_maps import EXCEL_VALUE_MAP_REGISTRY
 
 
 # def zero_time_data(date, is_max=False):
@@ -290,14 +291,43 @@ class MongoEngine(AbstractEngineClass):
         for col_index, header in enumerate(headers):
             worksheet.write(0, col_index, cols[header], bold_format)
 
-        # نوشتن داده‌ها
+        # ساختن value_maps از vk (نام مپ) با استفاده از رجیستری
+        value_maps = self._build_value_maps()
         for row_index, item in enumerate(datas, start=1):
             for col_index, col in enumerate(headers):
                 val = self.get_nested_value(item, col)
+                val = self._apply_value_map(col, val, value_maps)
                 worksheet.write(row_index, col_index, val)
         workbook.close()
         return file_name
 
+    def _build_value_maps(self):
+        """اگر کاربر در e.vk برای ستونی کلید مپ داده (مثلاً design_sts)، مپ از رجیستری برمی‌گردد."""
+        value_maps = {}
+        vk = getattr(self.input.e, "vk", None) or {}
+        if not isinstance(vk, dict):
+            return value_maps
+        for col_key, map_name in vk.items():
+            if map_name and map_name in EXCEL_VALUE_MAP_REGISTRY:
+                value_maps[col_key] = EXCEL_VALUE_MAP_REGISTRY[map_name]
+        return value_maps
+
+    def _apply_value_map(self, col_key: str, val, value_maps: dict):
+        """اگر برای این ستون مپ تعریف شده، مقدار را به متن متناظر تبدیل می‌کند."""
+        if not value_maps or col_key not in value_maps:
+            return val
+        mapping = value_maps[col_key]
+        if not isinstance(mapping, dict):
+            return val
+        if val is None:
+            return mapping.get(None, val)
+        key = val if isinstance(val, (int, float)) else (int(val) if isinstance(val, str) and str(val).strip().isdigit() else val)
+        if key in mapping:
+            return mapping[key]
+        if isinstance(key, int) and str(key) in mapping:
+            return mapping[str(key)]
+        return val
+
     def get_nested_value(self, data, path, default='-'):
         """
         دریافت مقدار از دیکشنری تو در تو با مسیر dot notation
diff --git a/core/utils/te/utils/Models.py b/core/utils/te/utils/Models.py
index b83433a..a220294 100644
--- a/core/utils/te/utils/Models.py
+++ b/core/utils/te/utils/Models.py
@@ -81,6 +81,7 @@ class ExportModel(BaseModel):
     ot: Optional[OutPutType]
     c: Optional[dict]
     d: Optional[str]
+    vk: Optional[dict] = None
 
 
 class SortModel(BaseModel):
diff --git a/core/utils/te/utils/excel_value_maps.py b/core/utils/te/utils/excel_value_maps.py
new file mode 100644
index 0000000..30a7f7b
--- /dev/null
+++ b/core/utils/te/utils/excel_value_maps.py
@@ -0,0 +1,25 @@
+"""
+رجیستری مپ‌های ازپیش‌تعریف‌شده برای خروجی اکسل.
+کلاینت فقط کلید (مثلاً design_sts) را در e.vk می‌فرستد تا به‌جای عدد، متن در اکسل بیاید.
+"""
+
+EXCEL_VALUE_MAP_REGISTRY = {
+    "design_sts": {
+        1: "شروع نشده",
+        2: "جاری",
+        3: "متوقف",
+        4: "خاتمه یافته",
+    },
+    "monitor_sts": {
+        1: "شروع نشده",
+        2: "جاری",
+        3: "متوقف",
+        4: "تحویل موقت",
+        5: "خاتمه یافته",
+    },
+
+    "sts": {
+        1: "جاری",
+        2: "حذف شده",
+    },
+}