diff --git a/apps/api/src/common/prior-archive.ts b/apps/api/src/common/prior-archive.ts
index e8ee8bf..830c57d 100644
--- a/apps/api/src/common/prior-archive.ts
+++ b/apps/api/src/common/prior-archive.ts
@@ -1,117 +1,64 @@
 import type { Prisma } from '@prisma/client';
 import type { Actor } from './record-scope';
 
-export const PRIOR_IMPORT_SOURCE = 'didar';
-
 export type PriorLens = 'off' | 'current' | 'archive';
 
 export function actorPriorLens(actor: Pick<Actor, 'priorLens'> | undefined): PriorLens {
   return actor?.priorLens ?? 'off';
 }
 
-function liveDeal(now: Date): Prisma.DealWhereInput {
-  return {
-    importSource: PRIOR_IMPORT_SOURCE,
-    status: 'open',
-    expectedCloseAt: { gt: now },
-  };
+function hasCutoff(cutoff?: Date | null): cutoff is Date {
+  return cutoff instanceof Date && !Number.isNaN(cutoff.getTime());
 }
 
-function liveActivity(now: Date): Prisma.ActivityWhereInput {
-  return {
-    importSource: PRIOR_IMPORT_SOURCE,
-    status: 'open',
-    dueAt: { gt: now },
-  };
-}
-
-/** فعالیت باز با موعد آینده، حتی اگر قبلی باشد، در کار جاری می‌ماند. */
-function stillOpenAhead(now: Date): Prisma.ActivityWhereInput {
-  return { status: 'open', dueAt: { gt: now } };
-}
-
-/**
- * فعالیت قبلی است اگر منبعش didar باشد،
- * یا قبل از روشن شدن ماژول ساخته شده و به شخص/شرکت/معاملهٔ قبلی وصل باشد.
- * معاملهٔ غیرقبلی مانع نمی‌شود؛ شخص قبلی (حتی اگر بعداً منبعش عوض شده) کافی است.
- * فعالیت بدون شخص و شرکت و معامله هم اگر موعدش قبل از همان لحظه باشد قبلی است.
- */
-function historicalActivity(cutoff: Date): Prisma.ActivityWhereInput {
-  return {
-    OR: [
-      { importSource: PRIOR_IMPORT_SOURCE },
-      {
-        createdAt: { lt: cutoff },
-        OR: [
-          {
-            person: {
-              OR: [
-                { importSource: PRIOR_IMPORT_SOURCE },
-                { previousImportSource: PRIOR_IMPORT_SOURCE },
-              ],
-            },
-          },
-          { company: { importSource: PRIOR_IMPORT_SOURCE } },
-          { deal: { importSource: PRIOR_IMPORT_SOURCE } },
-          {
-            personId: null,
-            companyId: null,
-            dealId: null,
-            dueAt: { lt: cutoff },
-          },
-        ],
-      },
-    ],
-  };
-}
-
-export function personPriorWhere(lens: PriorLens | undefined): Prisma.PersonWhereInput {
-  if (lens === 'archive') return { importSource: PRIOR_IMPORT_SOURCE };
-  if (lens === 'current') return { importSource: { not: PRIOR_IMPORT_SOURCE } };
+/** شخص/شرکت دیگر با این لنز فیلتر نمی‌شوند. */
+export function personPriorWhere(_lens?: PriorLens): Prisma.PersonWhereInput {
   return {};
 }
 
-export function companyPriorWhere(lens: PriorLens | undefined): Prisma.CompanyWhereInput {
-  if (lens === 'archive') return { importSource: PRIOR_IMPORT_SOURCE };
-  if (lens === 'current') return { importSource: { not: PRIOR_IMPORT_SOURCE } };
+export function companyPriorWhere(_lens?: PriorLens): Prisma.CompanyWhereInput {
   return {};
 }
 
-export function dealPriorWhere(lens: PriorLens | undefined, now = new Date()): Prisma.DealWhereInput {
+export function dealPriorWhere(
+  lens: PriorLens | undefined,
+  cutoff?: Date | null,
+): Prisma.DealWhereInput {
+  if (lens !== 'current' && lens !== 'archive') return {};
+  if (!hasCutoff(cutoff)) return {};
   if (lens === 'current') {
-    return { OR: [{ importSource: { not: PRIOR_IMPORT_SOURCE } }, liveDeal(now)] };
+    return {
+      OR: [
+        { createdAt: { gte: cutoff } },
+        { promotedFromPriorAt: { not: null } },
+      ],
+    };
   }
-  if (lens === 'archive') {
-    return { importSource: PRIOR_IMPORT_SOURCE, NOT: liveDeal(now) };
-  }
-  return {};
+  return { createdAt: { lt: cutoff }, promotedFromPriorAt: null };
 }
 
 export function activityPriorWhere(
   lens: PriorLens | undefined,
-  now = new Date(),
   cutoff?: Date | null,
 ): Prisma.ActivityWhereInput {
   if (lens !== 'current' && lens !== 'archive') return {};
-  if (!cutoff) {
-    if (lens === 'current') {
-      return { OR: [{ importSource: { not: PRIOR_IMPORT_SOURCE } }, liveActivity(now)] };
-    }
-    return { importSource: PRIOR_IMPORT_SOURCE, NOT: liveActivity(now) };
+  if (!hasCutoff(cutoff)) return {};
+  if (lens === 'current') {
+    return {
+      OR: [
+        { createdAt: { gte: cutoff } },
+        { promotedFromPriorAt: { not: null } },
+      ],
+    };
   }
-  const prior = historicalActivity(cutoff);
-  const live = stillOpenAhead(now);
-  if (lens === 'current') return { OR: [{ NOT: prior }, live] };
-  return { AND: [prior, { NOT: live }] };
+  return { createdAt: { lt: cutoff }, promotedFromPriorAt: null };
 }
 
-/** فهرست شخص/شرکت: در کار جاری، جستجو و فیلتر صریح منبع، قبلی‌ها را هم پیدا می‌کند. */
+/** فهرست شخص/شرکت: همیشه بدون فیلتر لنز (سازگاری با call-siteهای قدیمی). */
 export function listPriorLens(
-  lens: PriorLens | undefined,
-  q: string | undefined,
-  explicitSource: boolean,
+  _lens: PriorLens | undefined,
+  _q: string | undefined,
+  _explicitSource: boolean,
 ): PriorLens {
-  if (explicitSource) return 'off';
-  if (lens === 'current' && q?.trim()) return 'off';
-  return lens ?? 'off';
+  return 'off';
 }
diff --git a/apps/api/test/prior-archive.test.ts b/apps/api/test/prior-archive.test.ts
index fcc3b29..eb808cd 100644
--- a/apps/api/test/prior-archive.test.ts
+++ b/apps/api/test/prior-archive.test.ts
@@ -3,85 +3,38 @@ import assert from 'node:assert/strict';
 import {
   activityPriorWhere,
   dealPriorWhere,
-  listPriorLens,
   personPriorWhere,
 } from '../src/common/prior-archive';
 
-const now = new Date('2026-10-15T08:00:00.000Z');
+const cutoff = new Date('2026-10-01T00:00:00.000Z');
 
-describe('بایگانی اطلاعات قبل', () => {
-  it('بدون مجوز فیلتر نمی‌گذارد', () => {
-    assert.deepEqual(personPriorWhere('off'), {});
-    assert.deepEqual(dealPriorWhere(undefined, now), {});
+describe('بایگانی اطلاعات قبل — تاریخ قطع', () => {
+  it('بدون لنز یا بدون تاریخ فیلتر نمی‌گذارد', () => {
+    assert.deepEqual(dealPriorWhere('off', cutoff), {});
+    assert.deepEqual(dealPriorWhere('current', null), {});
+    assert.deepEqual(activityPriorWhere('archive', undefined), {});
+    assert.deepEqual(personPriorWhere('current'), {});
   });
 
-  it('کار جاری شخص قبلی را کنار می‌گذارد و معاملهٔ بازِ موعددار را نگه می‌دارد', () => {
-    assert.deepEqual(personPriorWhere('current'), { importSource: { not: 'didar' } });
-    const where = dealPriorWhere('current', now);
-    assert.equal(where.OR?.length, 2);
-    assert.deepEqual(where.OR?.[1], {
-      importSource: 'didar',
-      status: 'open',
-      expectedCloseAt: { gt: now },
-    });
-  });
-
-  it('بایگانی فقط قبلی‌ها را می‌آورد و استثنای باز را برمی‌دارد', () => {
-    const where = activityPriorWhere('archive', now);
-    assert.equal(where.importSource, 'didar');
-    assert.deepEqual(where.NOT, {
-      importSource: 'didar',
-      status: 'open',
-      dueAt: { gt: now },
-    });
-  });
-
-  it('فعالیت قدیمی روی شخص قبلی از کار جاری کنار می‌رود', () => {
-    const cutoff = new Date('2026-10-01T00:00:00.000Z');
-    const current = JSON.parse(JSON.stringify(activityPriorWhere('current', now, cutoff))) as {
+  it('کار جاری: بعد از قطع یا منتقل‌شده', () => {
+    assert.deepEqual(dealPriorWhere('current', cutoff), {
       OR: [
-        {
-          NOT: {
-            OR: [
-              { importSource: string },
-              {
-                createdAt: { lt: string };
-                OR: Array<{ person?: { OR: Array<Record<string, string>> } }>;
-              },
-            ];
-          };
-        },
-        { status: string; dueAt: { gt: string } },
-      ];
-    };
-    const linked = current.OR[0].NOT.OR[1];
-    assert.equal(linked.createdAt.lt, cutoff.toISOString());
-    assert.deepEqual(linked.OR[0], {
-      person: {
-        OR: [{ importSource: 'didar' }, { previousImportSource: 'didar' }],
-      },
-    });
-    assert.deepEqual(linked.OR[3], {
-      personId: null,
-      companyId: null,
-      dealId: null,
-      dueAt: { lt: cutoff.toISOString() },
-    });
-    assert.deepEqual(current.OR[1], { status: 'open', dueAt: { gt: now.toISOString() } });
-
-    const archive = JSON.parse(JSON.stringify(activityPriorWhere('archive', now, cutoff))) as {
-      AND: [unknown, { NOT: { status: string; dueAt: { gt: string } } }];
-    };
-    assert.deepEqual(archive.AND[0], current.OR[0].NOT);
-    assert.deepEqual(archive.AND[1], {
-      NOT: { status: 'open', dueAt: { gt: now.toISOString() } },
+        { createdAt: { gte: cutoff } },
+        { promotedFromPriorAt: { not: null } },
+      ],
     });
   });
 
-  it('جستجوی کار جاری شخص قبلی را پیدا می‌کند', () => {
-    assert.equal(listPriorLens('current', 'علی', false), 'off');
-    assert.equal(listPriorLens('current', '  ', false), 'current');
-    assert.equal(listPriorLens('archive', 'علی', false), 'archive');
-    assert.equal(listPriorLens('current', '', true), 'off');
+  it('بایگانی: قبل از قطع و بدون برچسب انتقال', () => {
+    assert.deepEqual(activityPriorWhere('archive', cutoff), {
+      createdAt: { lt: cutoff },
+      promotedFromPriorAt: null,
+    });
+  });
+
+  it('استثنای موعد آینده دیگر نیست', () => {
+    const w = JSON.stringify(dealPriorWhere('current', cutoff));
+    assert.equal(w.includes('expectedCloseAt'), false);
+    assert.equal(w.includes('didar'), false);
   });
 });